EHBVO: insectenplagen (deel 4)

In dit laatste deel van insectenplagen een van de aller-vervelendste en gevaarlijkste beestjes die we kennen in Nederland, de teek. De Europese teek of ook wel de Schapenteek genoemd, is een beestje wat bij velen van ons schrik aanjaagt. Ze zijn berucht doordat ze ziektes kunnen overbrengen als de gevaarlijke ziekte van Lyme. Teken kunnen ons detecteren door onze lichaamswarmte en door geurdetectie. Veelal laten ze zich vallen vanuit de begroeiing waarna ze bij hun ‘gastheer’ de warme plekjes opzoeken om zich te voeden met bloed. Teken hebben bloed nodig om zich te vervellen. Teken vervellen driemaal en hebben voor elke vervelling een bloedmaaltijd nodig. Het komt er dus op neer dat een teek drie gastheren zoekt gedurende zijn leven om het vervellingproces te doen lukken.

Teken zijn van zichzelf slechts een paar millimeter groot. Doordat ze zich volzuigen met bloed, neemt hun lichaamsomvang drastisch toe. Vooral vrouwtjes teken kunnen qua omvang meer dan een centimeter groot worden. een teek kan meer dan 10 keer zijn eigen lichaamsgewicht opnemen aan bloed!  Vooral de vrouwtjes teek neemt meer bloed op dan een mannetjes teek. Dit heeft te maken met het feit dat een vrouwtjes teek proteïne nodig heeft voor de aanmaak van eitjes. Als we als mens een tekenbeet hebben, dan zijn het vaak vrouwtjesteken die ons bijten. De mannelijke teken zoeken vaker een kleinere prooi uit als muizen. 

Teken en hun overdraagbare ziektes

Zoals net gezegd hebben de meeste teken 3 gastheren nodig om te vervellen. Hoe meer gastheren een teek heeft, hoe groter de kans is dat ze ziektes met zich meebrengen. Teken vind je voornamelijk in begroeide gebieden als struikgewassen, (naald)bomen en grassen. De teek gaat extreem zuinig om met energie en kan zelfs een jaar leven zonder voedsel. Ze laten zich simpel vallen op hun gastheer en zoeken daarna een plekje waar ze bloed van je af kunnen nemen. Dit kunnen warme plekjes of huidplooien zijn. Ondanks dat we het niet merken zoekt een teek al gauw enkele minuten naar een juist plekje! Teken zuigen zich vol bloed in een paar uur tot een paar dagen!

Een naar gezicht

De meest tekenbeten komen voor in de zomer. Wij vissers bevinden zich meer in de natuur en lopen hierdoor sneller een tekenbeet op. Wanneer we gebeten zijn dienen we voorzichtig de teek te verwijderen. Gebeurt dit niet goed, dan hebben we de kans dat de teek zichzelf leeg braakt wat de kans op ziektes vergroot. De teek kan de volgende ziektes met zich meebrengen:

• De gevreesde ziekte van Lyme (Borrelia bacterie) kan leiden tot verlammingsverschijnselen en betekent vaak een lang ziektebed.

•  FSME (Fruhsommer Meningo Encephalitis) en RSSE (Russian Spring Summer encephalitis) kan leiden tot een ontsteking van het hersenweefsel. Beide ziektes komen voor in Centraal- en Oost Europa. Er kan gevaccineerd worden mocht je op een buitenlandse trip gaan.

• Ehrlichiosis: koorts, moeheid, huiduitslag. Deze ziekte komt alleen voor in Amerika en in zeer kleine mate op Terschelling.

• Fièvre boutonneuse: koortsverschijnselen. Deze ziekte komt voor in Zuid-Europa.

Een ware plaag aan sommige waterkanten


De kans op besmetting met Lymeziekte bij de mens is bij verwijdering van de teek binnen 24 uur gering. Toediening van antibiotica wordt in de Nederlandse officiële richtlijnen niet standaard aanbevolen. Ontstaat na 1 tot 6 weken een rode, zich uitbreidende ring om de plaats van de beet of heeft men geen rode ring gehad of gezien, maar wel klachten, dan moet de huisarts worden geraadpleegd. Het lijkt erop dat het percentage met de veroorzaker van de Lymeziekte besmette teken in Nederland de laatste jaren toeneemt. In de afgelopen tien jaar nam het aantal Lymepatiënten toe van 6.000 tot 17.000. Vorig jaar meldden zich 73.000 mensen bij de dokter om een teek te laten verwijderen. De meeste mensen lopen een tekenbeet op in het bos (41%), meer dan een derde (34%) in de eigen tuin en 9% werd gebeten in de duinen. Het maken van een wandeling en tuinieren zijn activiteiten met de grootste kans op een beet. Ook wij vissers zijn veelvuldig in de natuur te vinden en daarom is het heel belangrijk om onszelf na elke sessie te laten controleren.

De ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme vraagt om nadere informatie en is een van de grootste gevaren van de teek. Daarom dat ik voor jullie de Lyme Symptomen checklist heb opgezocht zodat jullie ten alle tijden kunnen controleren of een doktersbezoek na een tekenbeet noodzakelijk is! de checklist is afkomstig van Lymenet.nl

De ziekte van Lyme is een multi-systeem ziekte. Het kan leiden tot o.a. neurologische (zenuwstelsel/hersenen), dermatologische (huid), reumatologisch (spieren en gewrichten), cardiologische (hart), opthalmologische (ogen) en psychiatrische klachten.

Gebruik een tekentang om ze te verwijderen

Lyme-symptomen checklist

Let op! Veel van deze symptomen zijn algemene klachten, die ook bij andere aandoeningen vóórkomen. Het hebben van een aantal van deze algemene klachten zegt op zichzelf dus niet zo veel. In combinatie met andere aanwijzingen kunnen ze een ondersteuning bieden bij de diagnose.

Verder zijn er per persoon verschillen wat betreft de symptomen, de ernst, de volgorde, etc. De ziekte van Lyme verloopt dus niet bij iedereen op dezelfde wijze.

Tekenbeet?

1. Uitslag of andere huidafwijkingen ter plaatse van de tekenbeet (zoals een EM)
2. Huiduitslag op andere plaatsen
3. Haaruitval
4. Onverklaarbare temperatuur-verhoging, koorts
5. Onverklaarbare koude rillingen
6. Onverklaarbare transpiratie, nachtelijke zweetaanvallen
7. Ernstige vermoeidheid (vgl CVS)
8. Frequente infecties (o.a. sinusitis, luchtweginfecties)
9. Klierzwelling (hals, oksels, liezen)
10. Pijnlijke keel
11. Kortademigheid, hoesten
12. Toegenomen intolerantie voor alcohol, kater
13. Maagklachten, buikpijn
14. Verlies van eetlust
15. Veranderde stoelgang (obstipatie, diarree)
16. Onverklaarbare gewichtsverandering > 3 kg
17. Hartkloppingen , overslaan van het hart
18. Pijn in de borstkas, ribben
19. Pijn en/ of zwelling in gewrichten
20. Pijn in (aanhechting van) spieren en pezen (vgl fibromyalgie)
21. Stijfheid in de nek, kraken van de nek
22. Stijfheid van gewrichten en/of rug
23. Hoofdpijn
24. Tintelingen, dove plekken, plaatselijk branderige of stekende pijn
25. Spiertrekkingen in het gezicht of elders
26. Spierkrampen, restless legs
27. Onverklaarbaar trillen of schokken
28. Halfzijdige gezichtsverlamming (Bell’se parese)
29. Zwelling rond de ogen
30. Dubbelzien, tunnelzien, moeite met scherp zien
31. Overgevoeligheid voor licht
teken-5.jpg
Verwijder teken met een tekenlasso

32. Pijn of jeuk in oren
33. Oorsuizen, zoemen of fluiten
34. Overgevoeligheid voor geluiden
35. Duizeligheid, evenwichtstoornis, toegenomen reisziekte
36. Licht in het hoofd, problemen met staan/ lopen ?
37. Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen
38. Somberheid en/of angstigheid, piekeren
39. Problemen met slapen (te weinig, te veel), vermoeid wakker
40. Verwardheid, moeite een gedachtespoor vast te houden
41. Moeite met concentratie, nieuwe informatie begrijpen, begrijpend lezen
42. Vergeetachtigheid, slecht korte-termijn geheugen
43. Oriëntatie problemen (verdwalen, dingen kwijt raken)
44. Problemen met spreken (woorden vinden, verkeerde woorden zeggen, stotteren, slecht articuleren)
45. Geïrriteerde blaas, niet kunnen ophouden van urine of juist moeilijk kunnen plassen.
46. Seksuele functiestoornis, verminderde zin in seks
47. Pijn in de onderbuik
48. Alleen mannen: Pijn in de zaadballen
49. Alleen vrouwen: Melkuitvloed uit de borst (galactorrhea)
50. Alleen vrouwen: Onverklaarde onregelmatige menstruatie

Anti-teek spray

Voorkomen en genezen

Voorkomen van een tekenbeet:
• Deet, Care Plus (hoe hoger het percentage, hoe beter. maximaal 50%  voor volwassen en 20% voor kinderen is aanbevolen!)
• Het gebruik van Anti-teek sprays.
• Goed bedekkende lichtgekleurde kleding. Hoe lichter de kleding, hoe sneller je een teek waarneemt!
• Het dragen van een cap of hoed voor vallende teken.
• Zo min mogelijk aanwezig zijn in struikgewas en onder bomen.
• Regelmatig controleren en vooral op warme plaatsen als de oksels, schaamstreek, oren, liezen en knieholtes.
• Het inspuiten van kleding met Deet of een insectenwerend goedje als Permethin (alleen verkrijgbaar in Duitsland)
• Je laten inenten tegen ziektes als FSME
• Vooraf geïmpregneerde kleding met Permethin. Let op! Dit spulletje is dodelijk voor vissen!
• Tea Trea Oil vinden teken maar niks. Let op! Gevaarlijk wanneer je dit goedje inneemt!
• Het schoonhouden van je kleding met een kledingroller. Zo kun je simpel maar doeltreffend zelfs de kleinste teek verwijderen van je kleding zonder dat je er eentje op het oog mist!
• Knoflook! Teken hebben net als veel andere insecten (en mensen) erg veel moeite met de lucht van knoflook. Haal dus de avond voordat je gaat vissen even een lekkere portie shoarma met veel knoflooksaus. De knoflookgeur die tijdens het zweten uit je poriën loopt, is de ideale bescherming tegen teken!
Teken zijn niet gek op Tea Trea Olie

Wanneer is er een verhoogde kans op teken?

• In de lentes en zomers
• Bij struikgewassen, onder bomen en in grassen.
• Wanneer een strenge winter is uitgebleven
• Bij ontwikkelingen van nieuwe natuurgebieden rondom je viswater.
• In mastjaren: jaren dat de hoeveelheden aan eikels en beukennootjes zo groot is dat een tendens is waar te nemen in de  toename van de muizenpopulatie. Als de muizenpopulatie groeit, stijgt ook de tekenpopulatie!

Verwijder een teek met een tekenlepel

Toch gebeten?

Stel, je hebt een teek gevonden op je lichaam. Hoe ga je hiermee om? Als volgt.

• De kans dat je de ziekte van Lyme krijgt van een teek is altijd aanwezig. Je kan deze kans reduceren door de teek binnen 24 uur na de beet te verwijderen. Zo krijgt de ziekte zo min mogelijk kans om vat op je te krijgen.
• Beschadig de teek bij het verwijderen nooit! Ga dus niet aan een teek draaien, trekken, doorboren, samenknijpen of pletten! De gevaarlijke Borrelia bacterie bevindt zich namelijk in de darm van de teek!
• Probeer een teek niet te verdoven met alcohol of oliën! De kans wordt alleen maar groter dat de teek braak in je bloedbaan brengt!
• Verwijder de teek altijd zo dicht mogelijk bij je huid en dep de beet na verwijdering af met alcohol!
• Verwijder de teek altijd zo volledig mogelijk!
• Gebruik een tekentang of pincet. Probeer de teek recht uit je huid te trekken. Draaien heeft geen zin! Een draaiende beweging kan zelfs zorgen voor een toename van de infectie!
• Gebruik een tekenlepel om de teek te verwijderen en verwijder de teek met een voorwaartse schuifbeweging!
• Gebruik een tekenkaart of een tekenlasso (tick lasso)
• Bevries de teek! Er zijn speciale apparaatjes op de markt om dit te doen! (de Tickner)

Nawoord

De teek is het meest hardnekkige en gevaarlijkste beestje wat we kennen in Nederland. Doordat de tekenpopulatie en daarmee de besmettingskans met de ziekte van Lyme toeneemt, zijn wij vissers een steeds groter wordende risicogroep. Wie immers veel in de natuur zit, heeft ook meer kans om in aanraking te komen met teken. Blijf jezelf dan ook altijd controleren na een vissessie. Een teek kan maar zo enkele millimeters zijn en hierdoor zie je hem snel over het hoofd. Ben je toch gebeten, kijk even in de symptomenlijst. Wees ook extra alert op de bekende rode kringen om de beet heen die vaak bekend staan als het eerste teken van de ziekte van Lyme. De teek is niet fijn maar we moeten ermee leven. Mijn advies is dan ook om altijd een tekentang bij je te hebben in je EHBO kitje. Baat het niet dan schaad het niet en je zal maar zo zien dat hij op een dag van pas gaat komen.

Advertentie
Reacties

Plaats een reactie

U bent momenteel niet ingelogd bij CarpFeeling. Als u een reactie plaatst moet u het opgegeven e-mail adres valideren middels een e-mail die ontvangt. Uw e-mail adres wordt voor de rest niet gebruikt. Het is maar een simpele muisklik, maar zo weten we wel zeker dat er geen misbruik van gemaakt wordt zonder in te boeten aan gebruiksvriendelijkheid. Maar als u zich aanmeldt of registreert dan hoeft dit niet en is uw reactie direct zichtbaar, nog net wat makkelijker dus.