The Footprint of a Carp Angler (deel 1)

‘Als iedereen in de wereld leeft als de gemiddelde Nederlander, dan zijn er 3,5 aardbollen nodig’

Tja, zo’n zin zet je aan het denken of je ziet de zoveelste poging van een geitenwollensokkenclan die probeert de aarde te behoeden voor eeuwig kwaad. Toch laten we allemaal een ecologische voetafdruk achter op aarde hoe leuk we dat ook vinden. Dit is zelfs onvermijdelijk. Het is soms goed om eens te bedenken hoe groot jouw voetafdruk is en wat dat zal betekenen voor de toekomst. In dit artikel gaan we kijken naar de ecologische voetafdruk die wij karpervissers achterlaten. We mengen feiten met een stukje speculatie en proberen je aan de hand daarvan uit te leggen welke gevolgen sommige aspecten in onze visserij hebben. We starten dit drieluik met een van de meest actuele discussies van dit moment. Wat betekent vislood op de lange termijn?



Voetafdruk?

Je voetafdruk heeft alles te maken met je consumptie- en afvalpatroon. Hoe meer je consumeert en hoe meer afval je daardoor creëert, hoe meer mondiale hectare grond er benodigd is voor je.  In de wereld hebben we 12 miljard mondiale hectare om 6.7 miljard monden te voeden. Dit komt neer op een 1.8 mondiale hectare voor jouw als persoon. Ga je meer consumeren en vervuilen, dan wordt dit aantal hoger en is er dus simpelweg minder over voor een ander in de wereld. In principe verhoog of verklein je je voetafdruk met alles wat je doet en met elke keuze die je maakt. In dit artikel gaan we het hebben over deze keuzes en de gevolgen op de lange termijn. Laten we starten.


Lood

Je ecologische voetafdruk wordt onder andere bepaald aan de hand van de hoeveelheid afval die je produceert. Dit proces begint al bij de aanschaf van producten. Goedkopere producten zijn vaak, niet altijd, van een lagere kwaliteit en daarmee minder duurzaam. Een prima voorbeeld hiervan is lood. De discussies rondom het loodverbod zijn er al sinds jaar en dag. Velen (karper)vissers hebben er al over geschreven en hele discussies zijn gaande in de bladen en op de fora. Lood is giftig en dus slecht voor het milieu.


Een leaflet van Africa Green Media (Bron foto: www.africagreenmedia.co.za)


Het loodverbod

Ik stelde zelf nog in kaart in mijn kennisdocument over lood dat er weinig substituten op de markt verkrijgbaar zijn die aan de ideale eigenschappen van dit materiaal voldoen. Met de dreigende komst van een loodverbod, kwamen er wel eens waar substituten op de markt als ‘steenlood’ ‘glaslood’ en producten van wolfraam (tungsten). Toch is het anno 2013 nog steeds lood wat massaal gebruikt wordt en het dreigende loodverbod lijkt nog enkele jaren uitgesteld. Ik hoorde geruchten over 2015 maar kan dit nog niet feitelijk onderleggen. In het jaarverslag 2009 van Sportvisserij Nederland, blijkt na onderzoek van Royal Haskoning, een adviesbureau, dat het loodverbod in de Europese Unie nog niet hoog op de agenda staat. Enkel in Nederland, Engeland en Denemarken, lijkt het actueel te zijn. Europese regelgeving zal dus nog even op zich laten wachten.


De prijs/kwaliteitsverhouding

We gaan terug naar de afvalberg die mede onze voetprint uitdrukt. Zoals ik stelde ligt de hoeveelheid afval wat je creëert, al bij de aanschaf van het product. Wij Nederlanders worden zuinig genoemd en letten op de prijzen. Dit betekent dat wij het loodje van een 1 euro per stuk verkiezen boven dat loodje wat een paar euro moet kosten. Qua gewicht en kleur zullen beide loodjes weinig verschillen van elkaar. Qua coating zullen er wel degelijk verschillen zijn en dat is nu net het verschil. Met een loodje van 3 euro zal je niet meer vis vangen. Wel zorgt de betere coating ervoor dat het giftige lood minder snel in aanraking komt met water en dat is op de middellange termijn toch best belangrijk!


De prijs van een goede coating

Natuurlijk mogen we niet gelijk stellen dat een duurder loodje gelijk een beter gecoat loodje is. De ene fabrikant hanteert simpelweg grotere marges op zijn producten als een ander. Een custom loodbedrijf zal hogere prijzen rekenen door de arbeid waardoor een made-in-China loodje een stuk goedkoper zal zijn. Toch mag je verwachten dat een loodje van 30 eurocent geen coating heeft die zodanig sterk is dat deze jaren meegaat. We hebben allen wel eens goedkoop lood gehad en we weten allen dat dit lood snel wilt afbladderen. Dit betekent simpelweg dat het pure lood snel vrijkomt en dus minder goed is voor ons milieu.


Het jaarlijkse loodverlies

Nu is dit alles niet zo heel erg zolang we geen lood verspelen. Toch wordt er jaarlijks in vissend Nederland genoeg lood verspeeld. Precieze cijfers over hoeveel loodverlies er jaarlijks in Nederland is, zijn er natuurlijk niet. Daarom dat we zullen moeten schatten om een indicatie te krijgen. Op de site van Sportvisserij Nederland, kunnen we lezen dat we 2 miljoen vissers hebben in Nederland. Dat zijn 6 nullen! We kunnen tevens lezen dat slechts 14% karpervissers zijn en dat zijn 280.000 karpervissers. Laten er we er vanuit gaan, dat de gemiddelde karpervisser een 10 loden verspeeld per jaar. De ‘mooie weer’ visser zal immers minder verspelen dan de diehard riviervisser. Dat betekent dan, dat we 2.8 miljoen loodjes per jaar verspelen. Zeg dat een loodje gemiddeld 100 gram weegt en dan kom je neer op 280.000 kilo lood per jaar! Hierbij uiteraard de kanttekening dat we vistripjes in het buitenland of vissers die al vissen met substituten, buiten de cijfers laten vallen.


Het kopen van tijd

Als we terugrekenen, verspelen we dus per man een 10 loden per jaar wat neerkomt op een kilo. We hebben het dan nog enkel over karpervissers. Je kunt je voorstellen dat in andere visdisciplines minstens zoveel lood wordt gebruikt en dus wordt verspild. De jaarlijkse afvalberg aan lood is dus aanzienlijk. Toch lijkt het velen van ons niet te bekoren en daarom is het goed om even stil te staan bij de effecten van deze vorm van vervuiling. In principe kennen de meeste karperloden een coating. Hoe beter de coating, hoe langer het pure lood beschermd blijft. Het is utopie om te geloven dat zelfs het beste loodje niet op den duur zal gaan ‘lekken’. Door invloeden van weer en wind, worden deze coatings afgebroken door erosie. Door loden met een betere coating te kopen, koop je simpelweg tijd voor de natuur.


Een goede coating scheelt enorm veel


De gevolgen van loodvergiftiging

De gevolgen van een toename van lood in de natuur zijn behoorlijk catastrofaal te noemen. Zo is lood een van de meest giftige metalen die we kennen en zelfs het metaal wat het meest schadelijke effect heeft op de menselijke gezondheid. In principe is het gevaar van lood tweeledig. Het is namelijk zowel gevaarlijk voor de mens als voor de karper. Als we kijken naar het gevaar voor karpers, dan zit dat vooral in de voedselbronnen die zij eten. Lood hoopt zich op in de lichamen van waterorganismen en bodemorganismen waarna zij kunnen komen te overlijden door loodvergifting. Dit betekent dat bij een massale loodvergiftiging van waterorganismen als muggenlarven, slakken en schaaldieren, de voedselbron voor de karper beperkt wordt. Vooral schaal- en schelpdieren blijken enorm gevoelig te zijn voor lood. De voedselbron kan door loodvergiftiging flink worden teruggedrongen om nog maar niet te spreken over het giftige lood wat ze zelf binnenkrijgen bij het eten van vergiftigde waterorganismen.  Ook voor ons mensen kan de loodberg uiteindelijk gevaarlijk worden zodra lood in ons grondwater komt.


Dit soort taferelen willen we nooit zien


Daling van de PH-waarde

Naast dat er door lood vergiftiging kan plaatsvinden van de voedingsbron van onze geliefde karpers, zorgt lood ook voor een verlaagde PH-waarde van het viswater. Een gewenste en gemiddelde PH-waarde ligt rond de 7.0. Lood zorgt er mede voor dat de PH-waarde wordt verlaagd. Dit betekent dat het water dus zuurder wordt. Als de PH-waarde rond de 6.0 schommelt, is er nog niet veel aan de hand. Daalt de PH-waarde onder de 5.5, dan wordt het voor sommige vissoorten al gevaarlijk. Bij een PH-waarde tot een 4.5, zullen alle vissen het loodje leggen. Karper is van nature een enorm sterk soort en kan prima omgaan met veranderingen in zuurstof, zoutgehalte en troebelheid. Een verlaagde PH-waarde daarentegen, heeft wel gevolgen voor de karper. Zo zal namelijk de groei worden belemmert. Vooral kleine ondiepe wateren met een al verlaagde PH-waarde, zijn dan ook de grootste risicogebieden voor karper! Helemaal als deze wateren ook nog druk worden bevist.


Het afbraakproces

We stelden net al dat we tijd kunnen kopen door loden te kopen met dikkere coatings. Hoe langer de coating intact blijft, hoe langer het duurt voordat het pure lood in aanraking komt met water. Als we naar de website van Nederlandschoon.nl kijken, kunnen we zien dat plastics als polystyreen enkele tientallen jaren nodig hebben om af te breken. Andere sites als zwerfafvalmooiniet.nl zeggen zelfs dat polystereen nooit zal afbreken. Nu zijn coatings niet gemaakt van polstyreen maar wel van een vergelijkbaar kunststof. We kunnen dus stellen dat de coatings decennia lang intact kunnen blijven. Gecoat lood op een rivier zal alleen sneller afbreken door verhoogde erosie dan op een klein cultuurwatertje. De grootte van het water en de hoeveelheid zonlicht wat vat heeft op het lood, zorgen er tevens voor dat de afbraak snel of minder snel in gang wordt gezet. Op grote wateren zal je minder snel loodvergiftiging meten door gewoonweg meer water. Kleine en ondiepe wateren waarbij de zon vat heeft op het lood, zijn gevaarlijk daar zonlicht positief bijdraagt aan de afbraak van de coating. Als laatste is het enorm belangrijk om te weten dat lood zelf niet afgebroken kan worden en het probleem niet zichzelf oplost!


Lood vergaat nooit (Bron foto: www.collectie.museumrotterdam.nl)


Hoe staan we er nu voor?

Karpervissen als aparte visdiscipline werd geboren net na de 2e wereldoorlog. Daarvoor werd er ook gericht gevist op karper maar niet in de mate als na de oorlog. Rond de jaren ’90 werd karpervissen echt booming en dat is gegroeid tot de dag van vandaag. Het is aannemelijk dat de loodverspilling evenredig loopt aan de toename van het aantal (karper)vissers. Toch was de kwaliteit van de loodcoatings voor het millennium dramatisch te noemen. Er werd nog gevist met geverfd lood en zelfs ongecoat lood. Dat dit lood al een vervuiling in gang heeft gezet, mag duidelijk zijn. Het geluk is dat er toen nog niet zoveel vissers waren als nu. Als we nu kijken naar de loodberg die we jaarlijks achterlaten, die 280.000 kilo dus, dan kan het maar zo zijn dat we over minder dan 50 jaar serieuze problemen gaan krijgen op dit gebied. Met een toename van het aantal karpervissers, kan het zelfs nog harder gaan dan we durven dromen.


Hoe lossen we het op?

Bonne, we kunnen dus concluderen dat het giftige lood nadelige gevolgen heeft voor zowel de voedselbron van de karper als de waterkwaliteit en daarmee de habitat van onze geliefde sportvis ernstig kan worden bedreigd. De meest simpele manier om dit proces stop te zetten is door simpel weg te stoppen met vissen. Uiteraard is dit geen oplossing. Daarom zijn er anno 2013 een aantal oplossingen die ervoor kunnen zorgen dat er minder lood in het water achterblijft. Dit zijn veelal de spreekwoordelijke inkoppertjes. Globaal gezien, kun je de volgende drie punten onderscheiden;

Het gebruik/ de verkoop van fixed en semi-fixed loodclips verbieden.
Het overgaan op loodsubstituten.
Het kopen van lood met een goede coating.


Het gebruik/ de verkoop van fixed en semi-fixed loodclips verbieden

Een doorn in het oog van velen karpervissers zijn de (semi) gefixeerde loodclips die tegenwoordig steeds vaker worden aangeprezen. Waar decennia geleden het snel verliezen van het vislood, gelijk stond aan visveiligheid, zo zijn we anno 2013 wijzer geworden en weten we beter. Loodverlies door lijnbreuk is enorm vervelend te noemen en kun je wijten aan de gebruikte lijn of de obstakels op de visstek. Het gebruik van loodsystemen waarbij het lood gelijk na de aanbeet lost, is onacceptabel maar wordt vreemd genoeg door een aantal grote fabrikanten gestimuleerd. Dit heeft natuurlijk alles te maken met de verkoop van lood wat nog steeds een lucratieve business is. In principe zullen alle loodhoudende producten uit de hengelsport verboden moeten worden. Dit geldt niet alleen voor vislood maar ook voor producten als de Rig Marole Free Fall Leadclips die tevens gemaakt zijn van lood. Het is alleen zaak dat er een passend substituut wordt aangeboden.


Alle endtackle fabrikanten zouden dit product moeten weren


Het overgaan op loodsubstituten

En dat is gelijk punt 2. Een algemeen loodverbod zal de ontwikkeling van loodsubstituten enorm versnellen. Toch zal het veel idealistischer zijn als we met zijn allen al zijn overgegaan op de substituten voordat het loodverbod tot stand komt. Qua loodsubstituten heb ik in het Kennisdocument: Lood al het een en ander behandeld. De beste substituten in prijs en eigenschap van het materiaal, zijn dan wolfraam of staal. Wolfraam zien we gelukkig steeds meer in producten verwerkt worden maar is te duur voor de productie van vislood. Bij massaproductie zullen de kosten wel flink worden gereduceerd. Staal is tevens een substituut waarmee al geëxperimenteerd is in het verleden. Denk aan het Aero Steel project van Q-Baits, Easycaster en Flowmotion. Een knap staaltje staalbewerking waarbij hele aardige werploden werden gecreëerd.


Staal als werpgewicht kan een optie zijn


Glas & Steen

Als we naar substituten kijken van de afgelopen decennia, dan hebben we natuurlijk nog het ‘glaslood’ en het ‘steenlood’. Glaslood, producten van het toenmalige Diamond Weights en Osprey Tactical, zijn nooit een hit geweest wat mede komt doordat glas een dichtheid heeft die 4 maal lager ligt dan lood. Je hebt dus een aardige bonk nodig om de 100 gram te behalen. Steenlood werd ooit geïntroduceerd door Simon Pomeroy van het Engelse Pallatrax maar werd nooit een succes. De stenen waren te grof voor een subtiele presentatie, ze hadden veel minder gewicht dan lood en de werpeigenschappen waren door de afwijkende vorm van de steen, niet echt super.


Het Stonze System van het Engelse Pallatrax (Bron foto: Sportvisserij Nederland)


Het kopen van lood met een goede coating

Zoals ik stelde, is loodvergiftiging slechts een kwestie van tijd. De coating is bepalend voor wanneer een visloodje daadwerkelijk schade kan toebrengen aan haar omgeving. Wij kunnen die tijd kopen door loden te kopen met een goede en dikke coating. Dit betekent dat we meer centjes moeten betalen voor een loodje en hier niets meer mee gaan vangen. Wel zorgen we ervoor dat loodvergiftiging wordt uitgesteld. Geloof mij, deze uitspraak is natuurlijk lood om oud ijzer en ik begrijp ook wel dat dit het probleem niet oplost. Wel kan het ons tijd geven om een oplossing te vinden voor dit toekomstige probleem.


Innovatie

We kunnen dus zelf al een aantal zaken veranderen in onze visserij om loodverlies te voorkomen. Gebruik geen (semi) gefixeerde loodclips meer, probeer eens loodsubstituten als steenlood en als je dan toch lood wilt gebruiken, kies dan voor een exemplaar met een dikke coating. Toch moeten we verder durven te gaan. 2013 is een jaar waarin het gebruik van voerboten enorm hoog is en er weinig meer wordt geworpen. Het echte ‘casten’ gebeurt in Nederland nauwelijks meer en dus zijn zware loden niet meer nodig.


Steenlood uit China


De Wet van Archimedes en de Weerstandcoëfficiënt

Ook moeten we van de gedachte afgaan dat we minimaal 130 gram nodig hebben voor een goede inhaking. Bij het gebruik van een voerbootje, voldoet een steenloodje prima. Met 50 gram lood kan je ook enorm ver werpen en we moeten ons eens realiseren dat massa (gewicht) onderwater minder is. Zo is een kubus lood van 1 kubieke decimeter bovenwater een 11.3 kilo. Onderwater is dit nog maar 10.3 kilo wat komt door de Wet van Archimedes. Misschien nog belangrijker is de weerstandcoëfficiënt. Een groter oppervlakte als steenlood heeft meer weerstand wat net zo goed de inhaking kan bevorderen. Denk maar aan het centerpoint principe!


Stalen gewichten van het Amerikaanse Water Gremlin


Kortom

We moeten proberen om mee te gaan met de tijd. Met de komst van nieuwe technieken als voerboten, is in veel gevallen zwaar lood niet meer nodig. De inhaking wordt niet enkel meer verbetert door zware loden. Denk aan alle innovaties als het centerpoint principe, de evolutie van de karperhaak en de innovaties in rigsystemen. Steenlood daarentegen is beter geworden, ronder geslepen en goedkoper geworden. Waarom zullen we niet als ruimdenkende mensen eens de overstap maken? Neem maar van mij aan dat fabrikanten er snel genoeg op in zullen spelen. Waar een markt is, zijn immers spelers!

Ik citeer het nummer De steen van Paul de Leeuw;

Ik heb een steen verlegd,
in een rivier op aarde.
Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten.
Ik leverde bewijs van mijn bestaan.
Omdat, door het verleggen van die ene steen,
de stroom nooit meer dezelfde weg zal gaan.

Al onze daden hebben gevolgen. Laten we stenen verleggen en de loop van de rivier veranderen zonder haar uit de juiste baan te lijden

Advertentie
Reacties

Plaats een reactie

U bent momenteel niet ingelogd bij CarpFeeling. Als u een reactie plaatst moet u het opgegeven e-mail adres valideren middels een e-mail die ontvangt. Uw e-mail adres wordt voor de rest niet gebruikt. Het is maar een simpele muisklik, maar zo weten we wel zeker dat er geen misbruik van gemaakt wordt zonder in te boeten aan gebruiksvriendelijkheid. Maar als u zich aanmeldt of registreert dan hoeft dit niet en is uw reactie direct zichtbaar, nog net wat makkelijker dus.