CF-Consult: Inrichting en onderhoud van visvijvers

Het inrichten en onderhouden van een (sport)visvijver vergt enige kennis en is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt. Een goed inrichtings- en onderhoudsplan en een goede visie zorgen voor een betere en mooiere vijver. Elke vijver is anders en de inrichting en het onderhoud van de moet dan ook per vijver bekeken worden. Wel heb ik enkele tips welke toepasbaar zijn voor elke vijver.

Er is altijd een tweestrijd tussen de beste inrichting voor een water en het (behouden) van de optimale vangsten. Deze twee lijken niet veel met elkaar te maken te hebben, maar er is wel degelijk een grote samenhang. Een vijver zonder ‘safezones’ (lelievelden, rietkragen, overhangende bomen, onderwaterobstakels etc. etc.) zorgt voor betere vangsten. Doordat er geen veilige gebieden zijn, zal de vis continue rond blijven trekken. Daardoor is de vis over de gehele vijver aanwezig en zal hij overal opzoek gaan naar eten. Doordat de vis meer zwemt, verbruikt hij meer energie en moet de vis dus blijven eten om zijn energiepeil op een goed niveau te houden. Dat resulteert er weer in dat de vis vaker gevangen zal worden. Hoe ‘slim’ een vis ook is, eten zal hij moeten. Een goed voorbeeld van een vijver die ontworpen en ingericht is volgens dit principe is de ronde vijver op Messingham Sands Fishery, bekend van Fish ’O’ Mania, wat sinds 2 jaar te zien is op RLT7.


De ronde vijver van Messingham Sands Fishery is het meest ideaal voor de visser (Foto: Fish O Mania)

Het inrichten van een vijver onder ‘safe zones’ heeft natuurlijk ook nadelen. Meestal zitten de ‘safe zones’ vol met natuurlijk voedsel, zorgt het voor beschutting voor de vis en is de vis er dus vaak te vinden en te vangen. Daarnaast hebben de kleine/jonge vissen geen schijn van kans in een vijver zonder ‘safe zones’, door het ontbreken van schuilmogelijkheden. En een vijver zoals de vijver van Fish ‘O’ Mania is een stuk minder mooi (al is dat mijn mening). De ideale mix vinden tussen deze twee is dus van belang.

Het voorkomen van oevererosie

Wat ook een belangrijke, en vaak onderschatte, rol speelt is de erosie van de oever. De golven die tegen de oevers aanslaan breken beetje bij beetje de oever af. Met als gevolg dat de vijver groter en ondieper wordt. Dit gaat sneller dan je verwacht! De gemiddelde windrichting in Nederland komt uit het zuidwesten. De oever van de vijver aan de noordoostelijke kant loopt dus het grootste risico op erosie. Door deze oever te beplanten met bomen voorkom je in eerste instantie erosie. Echter zal het water na verloop van tijd het zand tussen de wortels uit ‘slaan’ en zal de boom omwaaien. Tevens bestaat de kans op het ontstaan van gevaarlijke diepe holen onder de oevers. Hier kan de vis zich in verschuilen en dit kan zorgen voor instortingsgevaar.


Oevererosie is hier duidelijk te zien en kan grote impact hebben op de vijver

Daarom is mijn advies om vooral de noordoostelijke oevers in te planten/zaaien met een mix van oeverplanten. Denk hierbij aan lisdodde, riet en gele lis. Deze planten wortelen heel sterk en zorgen voor een goede, stevige en natuurlijke oever. Dit zorgt voor veel schuilmogelijkheden voor kleine visjes en trekt veel natuurlijk voedsel aan. En het ziet er ook nog eens mooi uit. Als het niet mogelijk is om de oevers in te planten met oeverplanten (bijvoorbeeld bij de visstekken) is het verstandig beschoeiing te plaatsen. Maar dit geeft direct een stuk onnatuurlijkere uitstraling.

De overige oevers kunnen vrij ingericht worden, alhoewel op alle oevers erosie voorkomt. Vaak wordt de combinatie van bomen en oeverplanten gebruikt. Let er wel op dat de wind voldoende vat op het water kan krijgen. Niet altijd even prettig voor de vissers, maar dit zorgt voor extra zuurstof en verplaatsing van het water, wat de waterkwaliteit ten goede komt.

Onderhoud van de oevers

Raadzaam is ook deze oevers goed te onderhouden. Het riet zal het water in groeien tot een bepaalde waterdiepte en de bomen zullen gaan groeien. Er vanuit gaande dat een vijver grofweg 4 oeverkanten heeft, pleeg ik jaarlijks onderhoud aan een kant van de oever. Zowel de oeverplanten als bomen worden ver teruggesnoeid of ontwortelt. Ook de waterlelies worden verkleind en beheersbaar gehouden. Door niet in een keer alle bomen en oeverplanten te snoeien/verwijderen, behoudt de vijver zijn natuurlijke uitstraling, blijven er voldoende ‘safe zones’ over voor de vissen en is het werk beheersbaar en te overzien. Ben met snoeien niet te bang, durf te snoeien! Zeker bij wilgen, die groeien zo hard. Mocht je voor je gevoel te veel hebben gesnoeid, groeit het binnen afzienbare tijd weer aan.


Safezones; goed voor de vis, minder goed voor de vissers

Veel visverenigingen hebben last van overtollige waterplanten. Het uitzetten van graskarpers is een optie, maar hoe ouder de graskarpers worden, hoe minder goed ze ‘grasmaaien’. Tevens zijn er chemische middelen te verkrijgen, maar deze zijn duur en vaak gevaarlijk voor de omgeving. Zelf gebruik ik Dyofix. Een natuurlijk middel wat op natuurlijke basis zorgt dat een plant niet meer kan groeien. Totaal veilig voor de macrofauna, vissen, oeverplanten en waterlelies en de mens (je kunt het zelfs drinken!) Het grote nadeel aan dit product is dat het alle plantengroei onderwater tegengaat (behalve waterlelie en andere planten welke met een bladeren boven het water uitkomen en dus hun fotosynthese direct uit het zonlicht halen). Een deel van de ‘safe zones’ verdwijnt dus. Een afweging die elke vereniging/watereigenaar zelf moet maken.

Onderhoud van het visbestand

Bij het inrichten en onderhouden van een vijver hoort natuurlijk ook het onderhouden van een visbestand. Een natuurlijke vijver, waar niet bijgevoerd wordt en met een standaard waterkwaliteit, kan ongeveer 400 kg vis per hectare dragen. Deze vissen leven dan 100% op natuurlijk voedsel. Als er bijgevoerd wordt kan een vijver 600 kg per hectare dragen tot een maximum van 3000 kg per hectare in de meest ideale omstandigheden. De bepalende factoren zijn hier de waterkwaliteit en het aanbod aan voedsel. De waterkwaliteit hangt sterk samen met de doorstroom van het water en daarmee afvoer van de mest en overtollige schadelijke stoffen welke in het water komen door de aanwezigheid van vis en de aanvoer van zuurstof. Op het voedsel zit geen beperking, zolang er maar voldoende bijgevoerd wordt. Hiervoor zijn verschillende tabellen voorhanden welke gebruikt kunnen worden.


Onderhoudsuitzettingen zijn essentieel om het visbestand te onderhouden

Dit zijn mijn verkregen uitgangspunten op basis van literatuur en ervaring van andere kwekers. Dat wil niet zeggen dat deze getallen heilig zijn. Ze worden gebruikt in de viskweek en zijn afhankelijk van vele factoren.

Bij het uitzetten van de vis moet men kijken naar het uiteindelijk gewicht. Men kan op een vijver van 1 hectare 1500 karpers uitzetten van 1 kg. Maar na 2 jaar zijn deze karpers 3-6 kg en is het totaal gewicht van karper 6000 kg! Goed om hier rekening mee te houden! In mijn volgende column zal ik uitgebreider in gaan op het (voor mij) ideale uitzetbeleid.

Ik adviseer elke vereniging om een kort maar krachtig inrichtingsplan te maken. Met een antwoord op de simpele vragen. Wat is de huidige situatie van de vijver? En wat moet de situatie zijn over 5 jaar en over 10 jaar en hoe gaan we dit bereiken? Vaak simpel te verpakken in een kort rapport met enkele tekeningen erbij. Ga ook eens kijken bij naburige visvijvers onder het motto ‘beter goed gejat, dan slecht verzonnen’. Vaak is het wiel al uitgevonden en hoef je het alleen toe te passen op je eigen vijver.

Advertentie
Reacties

Plaats een reactie

U bent momenteel niet ingelogd bij CarpFeeling. Als u een reactie plaatst moet u het opgegeven e-mail adres valideren middels een e-mail die ontvangt. Uw e-mail adres wordt voor de rest niet gebruikt. Het is maar een simpele muisklik, maar zo weten we wel zeker dat er geen misbruik van gemaakt wordt zonder in te boeten aan gebruiksvriendelijkheid. Maar als u zich aanmeldt of registreert dan hoeft dit niet en is uw reactie direct zichtbaar, nog net wat makkelijker dus.