Wat is een karper?

Wat is een karper

De karper is één van de meest geliefde sportvissen en dat is natuurlijk niet voor niets. Karpers zijn zeer sterke vissen en kunnen uitgroeien tot monsters van enorme afmetingen. Vrijwel iedereen die wel eens met een dobbertje heeft gevist zal het herkennen: een aanbeet van een vis die niet te stoppen is en je in vertwijfeling achterlaat met een gebroken lijntje of een missende haak. In veel gevallen is het de karper die verantwoordelijk is voor zulk geweld. Het is dan ook niet gek dat veel vissers ooit bewust hun best gaan doen om een karper te vangen. In dit artikel vertellen we je over de karper als sportvis en de historie.

 

Advertentie:

  



Historie van de karper

De karper (de Latijnse naam = ‘Cyprinus carpio’) is naar verluidt in de middeleeuwen over het westen verspreid door monniken en Romeinen. Karpers zijn relatief eenvoudig te kweken en dit wordt dan ook al eeuwen gedaan. De meeste karpers zijn wereldwijd gekweekt voor de consumptie (al zien wij als karpervissers niet graag een karper op de plaatselijke markt liggen), maar de laatste decennia wordt ook veel karper geweekt voor de hengelsport en het aanvullen en onderhouden van visbestanden. De vele uitzettingen en spiegelkarperprojecten zijn daar een prachtig voorbeeld van. Daar vertellen we je zo iets meer over.

Als je nog meer wilt weten over de historie van de karper dan is het ‘Kennisdocument karper‘ van Sportvisserij Nederland een zeer interessant document om te lezen.

Een prachtige foto van een spiegelkarper aan de oppervlakte
Een prachtige foto van een spiegelkarper aan de oppervlakte (foto: Bas van Geffen)

Verschillende soorten karpers

Er zijn verschillende soorten karpers. De meest bekende en voorkomende karpers zijn de schubkarper en spiegelkarper. Daarnaast kennen we variaties als wilde karpers, rijenkarpers, lederkarpers, koi karpers, graskarpers, kroeskarpers en kruiskarpers. Die laatste zijn trouwens geen rasechte karpers, maar gekruist met giebels.

Karpers kunnen zich goed voortplanten in de Nederlandse wateren. Dit voortplanten noemen we ‘paaien’. De paai vindt meestal plaats als de watertemperatuur in het voorjaar rond de 18 graden Celcius wordt. Je zult begrijpen dat een paar zonnige dagen een ondiep polderslootje sneller zullen opwarmen dan een diepe zandafgraving. Hierdoor vindt de paai op verschillende momenten plaats. Het kan zelfs zijn dat karpers meerdere keren per jaar paaien als de paai bijvoorbeeld wordt afgebroken door een plotselinge daling van de watertemperatuur.

Het is een spectaculair gezicht om karper te zien paaien (foto Bas van Geffen)
Het is een spectaculair gezicht om karper te zien paaien (foto: Bas van Geffen)

Karpers paaien graag op plaatsen waar de vrouwtjes hun kuit goed kunnen afzetten. Dat is dan ook vaak in de buurt van waterplanten, riet, lelies, wier of obstakels. Meestal verzamelen de (kleinere) mannetjes zich als eerste rond de paaigronden en sluiten de, vaak solo zwemmende, dikke vrouwtjes hier later aan. De vrouwtjes worden tijdens het paaien vaak door meerdere mannetjes opgejaagd en ‘opgeduwd’. Hierdoor komt het kuit vrij en wordt dit direct bevrucht door het hom van de mannetjes. Het gaat er bij het paaien vaak wild aan toe. De karpers zullen elkaar bij kans het water uitduwen! De paai is dan ook een spectaculair moment waarbij de karpers alle schroom van zich afgooien en strak onder je voeten langs kunnen zwemmen!

Als je rond de paaitijd een karper vangt kan je eenvoudig zien of het een mannetje of een vrouwtje is. De vrouwtjes zullen namelijk kuit (geel) laten lopen en de mannetjes hom (wit).

Karpers kunnen onder de juiste omstandigheden erg groot worden. De grootste karper in Nederland weegt bijna 38 kg en de grootste karper van België weegt zelfs 43 kg!

De Mohikaan, de grootste karper van Belgie
De grootste karper van België in de handen van de altijd sympathieke Mario Gijbels.

Koudbloedige dieren

De watertemperatuur heeft een hele grote invloed op het leven en gedrag van een karper. Karpers zijn namelijk koudbloedige dieren. Dat wil zeggen dat hun lichaamstemperatuur zich aanpast aan de omgeving. Bij lage watertemperaturen worden de karpers daardoor inactief en bij hoge watertemperaturen juist erg actief. Het is daarom erg belangrijk om de watertemperatuur in de gaten te houden en daarop je aanpak te bepalen. In de wintermaanden zullen de temperaturen kunnen dalen tot net boven het vriespunt. Bij een zeer lage watertemperatuur van slechts 2 a 3 graden Celcius zal de karper in een soort overlevingsstand raken. Ze moeten dan al hun energie sparen en zullen hoofdzakelijk stil op de bodem gaan liggen op de warmste of meest beschutte plek van het water. Dit zijn op stadswateren vaak lage bruggen en obstakels.

Naarmate de watertemperatuur gaat stijgen zal de karper steeds actiever gaan worden. Wist je trouwens dat karpers geen maag hebben, maar enkel een darmkanaal? De spijsvertering van dat darmkanaal begint pas goed te functioneren bij een watertemperatuur van ongeveer 8 graden. Hoe hoger de watertemperatuur, hoe sneller de spijsvertering. Goed om rekening mee te houden bij het voeren!

Waar vinden we de karper?

Karpers zijn wereldwijd te vinden op allerlei verschillende wateren. Groot en klein, stromend en stilstaand. Zolang het zoet water betreft is de kans groot dat er karper zwemt of zou kunnen zwemmen. Je kunt karpers onder andere vangen in slootjes, stadswateren, kanalen, rivieren en meren. Ze houden van ondiepe plekken en zoeken graag de warmere waterlagen op. Klik hier voor meer en uitgebreide informatie over de plekken waar je karpers kunt vinden.

Karpers houden zich graag op in de buurt van obstakels
Karpers houden zich graag op in de buurt van obstakels

Wat eten karpers?

Karpers zijn omnivoren en dus eten ze zowel plantaardig als dierlijk voedsel. Eigenlijk is de karper dus gewoon een alleseter. Hun dagelijkse maaltijden bestaan vooral uit kleine insecten, larven en bijvoorbeeld slakken. Hier halen de karpers vooral dierlijke eiwitten uit die ze nodig hebben. Dit voedsel vindt de karper vooral in zachte bodems, wier en in de ondiepere oeverzones. Ook halen de karpers veel voedsel uit de verschillende waterlagen en de oppervlakte.

Op veel wateren zijn onze aassoorten tegenwoordig opgenomen in het dieet van de karper. Boilies, partikels en andere soorten voer worden makkelijk als voedsel ervaren. Tenzij er nog nooit met deze aassoorten gevist is op een water, dan zal het soms nodig zijn om een aas langzaam te introduceren.

Karpervissen met slakken
Kleine slakken staan op het menu van de karper

Als karpers eten dan noemen we dit ‘azen’. Bij het azen aan de oppervlakte hoor je regelmatig smakkende geluiden en als de karper aast in zachte bodems dan zie je vaak belletjes verschijnen aan de oppervlakte. Deze aasbellen kunnen heel subtiel zijn, maar soms zie je ook ware bellenplakkaten (ook wel bruisplakkaten genoemd) verschijnen. Als karpers echt actief azen staan ze vaak met hun kop in de bodem en de staart omhoog, waardoor deze ook wel eens boven water uitkomt.

Gelukkig voor ons is dus dat aassoorten als boilies en partikels op de meeste plekken al lang geïntroduceerd in het dieet van de karper en we deze goed kunnen gebruiken bij het karpervissen. Besef je wel dat de voorkeur van een karper altijd zal uitgaan naar natuurlijk aas zolang dit beschikbaar is.

Tips & tricks om karper te vangen

Zoals eerder benoemd is de karper een zeer populaire sportvis. Op CarpFeeling staan honderden artikelen over het karpervissen en daarin vind je veel tips en tricks om karpers te vangen. Wil je weten welke materialen je nodig hebt om op karper te vissen? Lees dan eens dit uitgebreide artikel waarin we alle vormen van karpervissen onder de aandacht brengen.

 

Advertentie:

 



Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *